Ukrayna Uluslararası Havayolları

UIA TARİHÇESİ

“Ukrayna Uluslararası Havayolları” şirketi, 1992 yılında yeni bağımsız ülkenin ulusal (ana) havayolu olarak kuruldu. Ukrayna Sivil Havacılığı Birliği ve Irlanda’nın en büyük kiralama şirketi olan GPA (sonradan AerCap B.V.) UIA’nın kurucuları oldu.

UIA, faaliyette bulunduğu ilk 15 yıl içerisinde yeni stratejik ve finansal yatırımcıların katılımını sağlayabildi. 1995 yılında Devlete ait hisse senedi portföyü Ukrayna Devlet Varlık Fonuna devredildi. 1996 yılında Austrian Airlines ve Swissair hava yolları, 2000 yılında ise Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası UIA hissedarları listesine dahil edildi.

Organizasyonel model olarak kullanılan kamu-özel şirket modeli, UIA’ya tüm hissedarlarının güçlü taraflarını kullanma imkanını sağladı : yolcu taşımacılığı alanıda uluslararası tecrübeleri kazanmak ve iş yönetimi, teknik bakım ve servis alanlarında en iyi uygulamaları tatbik etmek.

Başlangıç aşamasında UIA’nın ana görevi, Batı Avrupa’nın başkentleri ve önemli şehirleri ile direkt hava ulaşımının başlatılması idi. Şirketimiz, “noktadan noktaya” modelini uygulayarak ve güzergah ağını planlı bir şekilde genişleterek bu görevi başarıyla yerine getirdi.

history-text-banner-1-1

2009 yılının sonunda pazarın %20’lik payına sahip olan UIA, Ukrayna’nın hava taşımacılığı alanında kilit oyuncularından biri oldu. Bundan sonraki dönemde gelişim, rotanın köklü bir şekilde değiştirilmesini gerektirdi. Buna eşzamanlı olarak 2010 yılında Şirketin mülkiyet şeklinde değişiklik oldu. Yabancı yatırımcıların UIA sermayesinden ayrılması kilit faktör oldu. Bu durum, söz konusu yatırımcıların Ukrayna’da varlık stratejisindeki değişiklikler ve Şirket sermayesinde AİKB yatırımlarının standart varlık süresinin sona ermesiyle ilgiliydi.

Piyasa konjoktörünün ani değişmesi ve Ukrayna’nın diğer hava yollarının fiyat konusunda sert rekabeti şartlarında UIA’nın özelleştirilmesi, gerekli esneklik kazandırdı ve “ana taşıyıcı” operasyonel modelinden “network taşıyıcı” modeline geçişi başlatma imkanını verdi.

2013 yılında ana rakibimizin iflasıyla ilgili olarak UIA, piyasanın altyapısal çöküşünü engelleyebilen Ukrayna’nın tek havayolu oldu. Çok kısa bir süre içerisinde Şirket, gelişiminde planlanmayan bir atılım yapmak zorunda kaldı : filosunu iki kat büyüttü ve personel sayısını artırdı. Bunun sayesinde rakip şirketten “miras” olarak devraldığımız güzergahların çoğunda uçuşlar hızlı bir şekilde yeninden başlatılabildi.

Zorunlu genişleme, UIA faaliyetlerinin optimizasyonuna ivme kazandırdı ve Ukrayna’nın coğrafi konumunun ve transit potansiyelinin kullanılmasının öncelikli olduğunu ön plana çıkardı. UIA; transit yolcu akışlarını şekillendirerek “Borıspil” havalimanı üzerinden Kuzey’den Güney’e ve Batı’dan Doğu’ya yönlendirecek şekilde faaliyetlerini yapılandırdı.

UIA havayolları, Boeing 767-300ER geniş gövdeli uçağını kullanarak Kiev-Bangkok güzergahında 9 Aralık 2013 tarihinde ilk uzun menzilli uçuşunu gerçekleştirdi. İkinci uzun menzilli sefer ise 25 Nisan 2014 tarihinde Kiev-New York seferi oldu. Böylelikle Ukrayna ile ABD arasında direkt hava ulaşımı yeniden başlatıldı.

2014 yılında zor siyasi ve politik şartlarda (Ukrayna’nın doğusunda silahlı çatışma, Kırım’ın işgali ve ilhakı, ulusal para biriminin devalüasyonu ve dolayısıyla yabancı döviz cinsindeki giderlerin ani artışı) UIA, şirketin faaliyetlerini giderleri azaltma yoluyla stabilize etmek zorunda kaldı. Tarihimizde ilk defa personel azaltımına, filo optimizasyonuna, kar getirmeyen bazı güzergahların kullanılmasına son verilmesine ve Ukrayna ile Rusya arasında hava ulaşımının iptal edilmesine gidildi.

Aynı zamanda yolcular için havayolu hizmetlerinin satın alınabilirliğinin sağlanması amacıyla UIA yönetimi, ilave hizmetler ücretlerinin bilet fiyatından çıkarılması yoluyla tarifeleri sistematik olarak azaltmaya karar verdi. Bu adım sayesinde UIA, müşterilerine düşük tarifeleri önerebildi ve dünyada network modeline göre faaliyet gösteren ilk düşük maliyetli havayolu oldu.

2014-2017 yılları arasında UIA; RF hava sahasını by-pass etme zorunluluğuna rağmen hub (aktarma merkezi) modelini sağlamak amacıyla uçuş ağını muhafaza etmeye ve geliştirmeye devam etmiş olup bu şartlarda söz konusu model rekabet gücünü kaybetti. Hub modeli Cumhurbaşkanının kararıyla onaylandı ve “Borıspil” havalimanı ile ortak çabalarla geliştirildi.

history-text-banner-2-1

2019 yılı sonunda UIA’nın üst düzey yöneticileri; fazla harcamaların azaltılması, 2020 yılında şirketin kara geçiş noktasına getirilmesi ve müteakiben istikrarlı gelişim sağlanması amacıyla şirketimizin uçuş ağının optimizasyonunu başlattı. Bu çerçevede Rusya Federasyonunun hava sahasını by-pass etme zorunluluğundan doğan gerekçesiz masraflar nedeniyle kar getirmeyen Almatı, Pekin ve Bangkok seferleri iptal edildi. 2014-2019 yılları arasında havayolu şirketi, iş faaliyetlerininin yürütülmesi konusundaki eşit olmayan şartlardan dolayı yaklaşık 216 milyon ABD Doları zarara uğradı (uçuş ağının doğu istikametinde Rusya Federasyonu hava sahasını by-pass edilmesi, söz konusu zorunluluk diğer rakipler arasında sadece UIA için geçerliydi). Uçuş programının gözden geçirilmesine yönelik tedbirler sonucunda UIA, 2020 yılının başında plan dışı olarak 11 milyon ABD Doları tutarındaki kazanç elde etti.

08 Ocak 2020 tarihinde son yılların Ukrayna havacılığının en büyük uçak kazası meydana geldi. Tahran’dan Kiev’e PS752 nolu seferi yapan ve Humeyni havalimanından havalanan UIA’nın UR-PSR kayıt numaralı uçağı, İran üzerinde hava savunma füzesiyle vuruldu. Uçakta 167 yolcu ve 9 ekip üyesi dahil 176 kişi bulunmuş olup hepsi hayatını kaybetti.

2020 yılınıjn ilkbahar döneminde COVID-19 koronavirüs enfeksiyonunun durdurulması amacıyla tam kapanma uygulandı. Bu dönemde Ukrayna içinde ve dışında düzenli uçuşlar tamamen durduruldu. Bu nedenle UIA yönetimi; giderlerin yeniden yapılandırılması, personel optimizasyonu ve masrafların asgari seviyeye indirilmesine yönelik anti kriz programını uyguladı. Bunun sayesinde UIA’nın zorunlu aylık operasyonel giderleri yaklaşık üç kat azaltıldı ve aynı zamanda yaklaşık 1 bin personel atıl bırakıldı.

Şirketimizin düzenli uçuşlarının Haziran 2020 ayında kısmen yeniden başlatılmasından sonra şirketimizin faaliyetleri; 2020 yılı içerisinde diğer ülkelerin giriş kurallarını sık sık değiştirdikleri dikkate alınarak uçuş ağının esnek ve kısa vadeli planlanmasına yönlendirildi.

UIA’NIN EN ÖNEMLİ BAŞARILARI

  • UIA şirketinin kurulduğundan itibaren Batı Avrupa’nın en büyük başkentleri ile hava bağlantısını geliştirme süreci başlatıldı. Bu gelişme, bağımsızlığına yeni kavuşan genç Ukrayna devletinin iş ve kültürel ilişkilerinin geliştirilmesinde önemli nokta oldu.
  • 2 Kasım 1992 tarihinde ilk yeni uçağını (kayıt numarası UR-GAA olan 170 koltuklu Boeing 737-400) finansal kiralama yoluyla elde eden UIA, bu tip uçakları işletmeye başlayan BDT’nun ilk havayolu oldu ve Boeing şirketiyle işbirliğini başlattı.
history-text-banner-3-1
  • Şirketimizin ilk seferi 25 Kasım 1992 tarihinde Kiev-Londra-Kiev güzergahında gerçekleştirildi. Bu tarih, UIA şirketinin doğum günü olarak kabul edilir. Londra’dan sonra UIA, Paris ve Frankfurt uçuşlarını başlattı. 1993 yılının başında UIA’nın uçuş ağı Avrupa’nın birkaç destinasyonunu kapsadı – Berlin, Milano, Amsterdam, Viyana, Münih ve Brüksel.
  • Nisan 1999 ayında UIA, kendi siparişine göre üretilen Boeing 737-300 yeni uçağını elde etti. Uçağa UR-GAH kayıt numarası ve Ukrayna genelinde düzenlenen yarış sonucunda seçilen “Maugli” ismi verildi. Haziran 2001 ayında Roma Papası II. Ioannes Paulus’un Ukrayna’ya gerçekleştirdiği resmi ziyaret sırasında Roma Papasının Kiev-Lviv ve müteakiben Lviv-İtalya intikalleri “Maugli” uçağıyla gerçekleştirildi.
history-text-banner-4-1
  • 9 Temmuz 2008 tarihinde UIA şirketi, Batılı üreticiden Boeing 737-300SF kargo uçağını Ukrayna’da ilk olarak işletmeye başladı. UR-FAA kayıt numarası verilen uçak, ilk uçuşunu Kiev-Viyana-Kiev güzergahında yaptı.
history-text-banner-5-1
  • Ukrayna’da resmi tescil prosedürü tamamlanan ve UR-PSA kayıt numarası verilen Boeing-737-800 “Next Generation” tipi ilk uçak, 24 Temmuz 2009 tarihinde şirketimizin filosuna dahil edildi.
  • Şirket geliştirme alanında uygulanan “hub” modeli, olumlu sonuçları getirdi. “Hub” modeli sayesinde havayolu şirketi, yolcu akışını her geçen yılla artırabildi. 2014 yılında UIA yaklaşık 4 milyon yolcu taşımış olup bunların %52’si transit akışı idi. 2015 yılında yaklaşık 5 milyon yolcu taşındı. 2016 yılının göstergesi ise 6 milyon yolcu üstündeydi (transit oranı %52’sinden fazlaydı). 2018 yılında UIA 8 milyondan fazla yolcu taşımış olup bu rakam, 2017 yılı göstergesinden %15 oranında yüksek idi. UIA’nın düzenli seferlerinde transfer yolcu oranı %53’ü seviyesinde gerçekleşti.
  • 2018 yılı başında UIA şirketi, Ukrayna’da ilk olan Boeing 777-200ER uçağını satın almış olup bu uçağa UR-GOA kayıt numarası verildi. 2018 yılında üç sınıflı kabin düzenlemesine sahip bu tip uçaklardan üç adedi UIA’nın filosuna dahil edildi. Bu husus, uzun menzilli seferlerde uçuş kalitesini ciddi ölçüde artırdı (özellikle business class yolcuları için).
history-text-banner-6-1
  • 16 Kasım 2018 tarihinde havayolu şirketi, 50-milyoncu yolcusunu taşıdı. Söz konusu yolcu, PS127 seferiyle Kiev’den Paris’e hareket eden genç Michael Osipçuk idi.
history-text-banner-7-1
  • 2020 yılında koronavirüs krizi döneminde UIA, Devlet tarafından herhangi bir destek olmaksızın sadece yönetim çözümleri sayesinde ayakta kalabildi : harcama kalemlerine yönelik finansal yükün yeniden planlanması, personel azaltılması, personelin önemli kısmının online olarak çalıştırılması v.s. Yukarıda belirtilen stratejik adımlar; 2020 yılı pandemi krizinden kaynaklanan yaklaşık 60 milyon ABD Dolarlık zararlara rağmen UIA şirketine rekabet gücünü muhafaza ederek havacılık pazarında faaliyet gösterme imkanını sağladı.
  • UIA şirketi; Ukrayna pazarında ilk başta düzenli yolcu taşımacılığını geliştiren tek havayolu şirketi olup bu nedenle Ukrayna’nın ulaşım altyapısının unsurunu teşkil etmektedir.